8.SINIF 1.ÜNİTE İKLİM VE HAVA OLAYLARI

8.Sınıf 1.Ünite İklim ve Hava Olayları Konu Özeti

8.Sınıf 1.Ünite İklim ve Hava Olayları Konu Özeti

İKLİM VE HAVA OLAYLARI

HAVA OLAYLARI

Dar bir bölgede belirli ve kısa bir süre içinde etkili olan atmosfer koşullarıdır.

Hava olaylarını rüzgar ve yağış olarak inceleyebiliriz. Havadaki su buharının atmosfere yakın bölgelerde yoğuşması sonucu kar ve yağmur, yere yakın bölgelerde yoğuşması sonucu sis, çiy ve kırağı oluşur.

YAĞMUR

Havadaki su buharı sıcaklığın etkisiyle genleşerek yükselir ve atmosferin üst katmanlarında soğuk hava tabakasıyla karşılaşır. Burada su buharı yoğunlaşarak su damlacıklarına dönüşür. Yeterince ağırlaşan su damlaları yağmur şeklinde yeryüzüne düşer.

Havadaki su buharının yükselip atmosferin üst katmanlarında 0’C ‘nin altındaki soğuk hava ile karşılaşması sonucu donarak yer yüzüne inmesidir. Su buharının donması sonucu kristale benzeyen yapılar oluşur. Bu yapılar birleşerek kar tanelerini oluşturur.

KAR

Havadaki su buharı yükselip atmosferin üst katmanlarında yoğuşma ile su damlalarına dönüştüğü esnada dikey hava hareketleri ile yukarı çıkabilir. Ani olarak sıcaklık ve basınç değişimi sonucu donar ve donmuş kütleler halinde yeryüzüne iner.

DOLU

ÇİY

Havadaki su buharı yere yakın bölgelerde soğuk olan yeryüzü ile temas eder ve yoğuşur. Toprak yüzeyinde, otların üzerinde veya yerde bulunan cisimlerin üzerinde yoğuşan su buharı su damlacıklarına dönüşür.

KIRAĞI

Havadaki su buharı yere yakın bölgelerde soğuk olan yeryüzü ile temas eder .Toprak yüzeyinde, otların üzerinde veya yerde bulunan cisimlerin üzerinde yoğuşan su buharı donarak buz kristallerine dönüşür.

SİS

Sıcak hava kütlesi ile soğuk hava kütlesinin karşılaşması sonucu havadaki su buharı yoğuşmaya başlar ve sis oluşur.

NOT: Yağmur, kar ve dolu atmosferde gerçekleşen hava olaylarıdır. Çiy, sis ve kırağı ise yere yakın gerçekleşir.



ALÇAK VE YÜKSEK BASINÇ ALANLARI NASIL OLUŞUR?


ALÇAK BASINÇ ALANI

  • Hava sıcaklığının yüksek olduğu bölgelerde sıcaklığın etkisiyle hava tanecikleri genleşerek birbirinden uzaklaşır. Tanecikler birbirinden uzaklaştığında havanın yoğunluğu azalır ve yukarı doğru hareket eder. Yeryüzüne yakın bölgelerde tanecik sayısı az ve seyrek olduğundan basınç azdır.
  • Atmosfere doğru yükselen havadaki su buharı atmosferin üst katmanlarında soğuk hava ile karşılaşır ve yoğuşur. Bunun sonucunda bulut oluşumu gözlenir.
  • Soğuyan hava tanecikleri yeniden büzülerek yoğunluğu artar ve yeryüzüne doğru hareket eder.
  • Havanın hareketi çevreden merkeze doğrudur.
  • Alçak basınç alanlarında hava genellikle kapalıdır ve yağış oluşma ihtimali fazladır.
  • Ekvator ve çevresi

YÜKSEK BASINÇ ALANI

  • Hava sıcaklığının düşük olduğu bölgelerde hava tanecikleri büzülerek birbirine yaklaşır. Bu durum havanın yoğunluğunun artmasına ve yere doğru yığılmasına neden olur.
  • Yeryüzüne yakın bölgelerde yığılan hava tanecikleri basıncın artmasına neden olur.
  • Yüksek basınç alanlarında havanın hareketi merkezden çevreye doğrudur.
  • Yüksek basınç alanlarında bulut oluşumu gözlenmez, hava genellikle açık ve Güneşlidir.( Güneşli olması sıcak olduğunu göstermez. Hava soğuktur.Yağış ihtimali düşüktür.)
  • Kutuplar ve çevresi

RÜZGAR OLUŞUMU

Yüksek basınç alanından alçak basınç alanına doğru olan yatay yönde hava hareketine rüzgar denir.

FIRTINA

Saatteki hızı 90-120 km arasında olan kuvvetli rüzgarlardır. Fırtınalar, ince ağaç dallarının kırılmasına ve arabaların yoldan çıkmasına neden olabilir.

KASIRGA

Saatteki hızı 120 km’den fazla olan kuvvetli rüzgarlardır. Kasırgalar; bitki örtüsünde, yerleşim yerlerinde büyük tahribata yol açar ve daha çok ekvatoral bölgelerde gözlenir. Kasırga oluşumunu havadaki nem oranı, okyanus suyu sıcaklığı, rüzgâr hızı ve
konum etkiler. Okyanus suyu sıcaklığı arttığında su yüzeyindeki buharlaşma da artar.
Okyanus yüzeyinde bulunan ve sıcaklığı gittikçe yükselen hava, su buharıyla birlikte dönerek
yükselir. Yükselen hava, soğuk bölgelerde aniden yoğunlaşır ve tekrar yeryüzüne doğru
hareket eder, yağışlar gözlenir. Bu döngünün devam etmesiyle hızlanan hava akışı
kasırgaları oluşturur. Kasırga sırasında havadaki nem oranının gittikçe artmasıyla hortumlar
oluşabilir. Hortumlar, etki alanları küçük olmasına rağmen, yıkıcılığı çok yüksek rüzgârlardır.

hortum – Döndü Topkaya

MELTEMLER

DENİZ MELTEMİ

(GÜNDÜZ MELTEMİ)

Gündüzleri Güneş ışığının etkisiyle yeryüzü ısınır. Karalar denizlere göre daha hızlı ısınır. Karaların yüzeyine yakın bölgelerde bulunan hava tanecikleri sıcaklığın etkisiyle genleşerek yukarı doğru hareket eder. Yere yakın bölgelerde hava taneciği sayısı azalır ve alçak basınç alanı oluşur. Denizler ise karalara göre geç ısınır. Bu sebeple deniz yüzeyine yakın bölgelerde hava tanecikleri daha sık ve yoğun bulunur. Bu bölgede sıkışan hava tanecikleri yüksek basınç alanını oluşturur. Sonuçta hava yüksek basınç alanından alçak basınç alanına doğru harekete başlar ve rüzgarı oluşturur. Gündüzleri denizden karaya doğru esen bu rüzgarlara Gündüz Meltemi( Deniz Meltemi) denir.

KARA MELTEMİ

(GECE MELTEMİ)

Güneş battıktan sonra karalar hızla soğur. Üzerinde bulunan hava tanecikleri büzülerek sıkışır ve yüksek basınç alanı oluşturur. Deniz ise hala ılıktır ve geç soğur. Deniz yüzeyine yakın alanlardaki hava tanecikleri genleşerek yükselir ve burada hava taneciklerinin azalması sonucu alçak basınç alanı oluşur. Sonuçta hava yüksek basınç alanından alçak basınç alanına doğru hareket eder ve rüzgar oluşur. Karadan denize doğru esen bu rüzgara Kara Meltemi( Gece Meltemi) denir.

İKLİM

Geniş bir bölgede uzun yıllar boyunca gözlemlenen hava olaylarının ortalamasıdır. İklimden bahsederken geniş bölgeler söz konusudur. 30-35 yıllık veriler değerlendirilerek bir bölgenin iklimi hakkında yorum yapılabilir.

İKLİMİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

  • Ekvatora uzaklık(enlem)
  • Yer şekilleri
  • Denizden yükseklik
  • Denize uzaklık
  • Bitki örtüsü

İklim ile ilgilenen bilim dalına KLİMATOLOJİ(İklim Bilimi) , bu alanda çalışan uzmanlara da KLİMATOLOG(İklim Bilimci) denir.

İKLİM VE HAVA OLAYLARI ARASINDAKİ FARKLAR

İKLİM

  1. Geniş bölgeler için geçerlidir.
  2. Uzun sürede meydana gelen hava olaylarının ortalamasıdır.
  3. Kesinlik bildirir ve değişkenlik azdır.
  4. Bilim dalı Klimatoloji
  5. Bilim insanı Klimatolog
  • Karadeniz bölgesi her mevsim yağışlıdır.
  • Doğu Anadolu Bölgesi yazın sıcak ve kuraktır.

HAVA OLAYLARI

  1. Dar bölgeler için geçerlidir.
  2. Atmosferde meydana gelen değişimlerdir.
  3. Değişkenlik fazladır ve tahminlere dayalıdır.
  4. Bilim dalı Meteoroloji
  5. Bilim insanı Meteorolog
  • İstanbul’da yarın yağış bekleniyor.
  • Antalya’da bu sene yılın en yüksek sıcaklığı görüldü.

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ

Atmosfere salınan Karbondioksit( CO2) miktarının artması ile oluşan Sera Etkisi sonucu hava sıcaklığının yükselmesi , çölleşme ve kuraklığın artması, küresel ısınma ile buzulların erimesi gibi nedenlerden dolayı mevsimlerde de değişimler yaşanmaya başlar. Bütün bunlar İklim değişikliğine sebep olur.


8.Sınıf 1.Ünite İklim ve Hava Olayları Konu Özeti


 ---<span class="has-inline-color has-white-color">Döndü TOPKAYA</span>
Döndü TOPKAYA

Fenozom’u takip edin!

5.SINIF 1.ÜNİTE GÜNEŞ DÜNYA VE AY

5.Sınıf 1.Ünite Güneş Dünya ve Ay Konu Özeti

5.Sınıf 1.Ünite Güneş Dünya ve Ay Konu Özeti

GÜNEŞ DÜNYA VE AY

GÜNEŞ DÜNYA VE AY

Güneş Dünya ve Ay kendi ekseni etrafında saat yönünün tersi yönde dönme hareketi yaparlar. Dünya dönme hareketinin yanında Güneş etrafında saat yönünün tersi yönde dolanma hareketi yapar. Ay ise hem Dünya etrafında hem de Dünya ile birlikte Güneş etrafında saat yönünün tersi yönde dolanma hareketi yapar.

GÜNEŞ DÜNYA AY – Döndü Topkaya

GÜNEŞ’İN HAREKETLERİ

GÜNEŞ – Döndü Topkaya
  • Güneş kendi ekseni etrafında saat yönünün tersi yönde dönme hareketi yapar.

DÜNYA’NIN HAREKETLERİ

DÜNYA – Döndü Topkaya
  • Dünya kendi ekseni etrafında saat yönünün tersi yönde dönme hareketi yapar.
  • Dünya Güneş etrafında saat yönünün tersi yönde dolanma hareketi yapar.
  • Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönme süresi 24 saattir ve buna 1 gün denir.
  • Dünya’nın Güneş etrafında dolanması 365 gün 6 saatte tamamlanır ve buna 1 yıl denir.

AY’IN HAREKETLERİ

GÜNEŞ DÜNYA AY – Döndü Topkaya
  • Ay kendi ekseni etrafında saat yönünün tersi yönde dönme hareketi yapar.
  • Ay Dünya etrafında saat yönünün tersi yönde dolanır.
  • Ay Dünya ile birlikte Güneş etrafında saat yönünün tersi yönde dolanma hareketi yapar.
  • Ay kendi ekseni etrafında dönme hareketini 27,3 günde tamamlar.
  • Ay Dünya etrafında dolanma hareketini 27,3 günde tamamlar.
  • Ay Dünya ile birlikte Güneş etrafında dolanma hareketini 365 gün 6 saatte tamamlar.
GÜNEŞ DÜNYA AY YÖRÜNGELERİ – Döndü Topkaya

5.Sınıf 1.Ünite Güneş Dünya ve Ay Konu Özeti


 ---<span class="has-inline-color has-white-color">Döndü TOPKAYA</span>
Döndü TOPKAYA

Fenozom’u takip edin!

Fenozom’u takip edin!

5.SINIF 1. ÜNİTE AYIN HAREKETLERİ VE EVRELERİ

5.Sınıf Ayın Hareketleri Ve Evreleri Konu Özeti

5.Sınıf Ayın Hareketleri Ve Evreleri Konu Özeti

AYIN HAREKETLERİ VE EVRELERİ

AYIN HAREKETLERİ

Ayın 3 farklı hareketi vardır.

  1. Kendi etrafında döner. Ay kendi ekseni etrafında bir tam tur dönüşünü 27,3 günde tamamlar.
  2. Dünya etrafında dolanır. Ay Dünya etrafında bir tam tur dolanmasını 27,3 günde tamamlar.
  3. Dünya ile birlikte Güneş etrafında dolanır. Ay Dünya ile birlikte Güneş etrafında bir tam tur dolanmasını 365 gün 6 saatte tamamlar.

NOT: Ay’ın dönme ve dolanma süresi birbirine eşittir. Bunun sonucunda Dünya’dan baktığımızda Ay’ın hep aynı yüzünü görürüz.

AYIN DÖNME VE DOLANMA HAREKETİ – Döndü Topkaya

AY’IN EVRELERİ

Ay’ın Dünya etrafında dolanırken Güneş’ten ışık aldığı bölgelerin sürekli olarak değişmesinden dolayı Dünya’dan bakınca farklı şekillerde görünmesine AY’IN EVRELERİ denir.

Ay’ın Evreleri yaklaşık 29,5 günde tamamlanır. Bu sebeple 29,5 gün takvimdeki bir ayı oluşturur.

AY’IN ANA EVRELERİ

YENİ AY

  • Bu evrede Ay, Dünya ile Güneş arasındadır. Ay’ın Güneş’ten ışık alan kısmı Dünya’ya dönük olmadığı için bu evrede Ay Dünya’dan görünmez.

İLK DÖRDÜN

  • Yeni Ay evresinden bir hafta sonra görülür.
  • Ay’ın Dünya’dan parlak görünen tarafı sağ tarafıdır.
  • “D” harfine benzer.

DOLUNAY

  • İlk Dördün evresinden bir hafta sonra görülür.
  • Ay’ın tamamı parlak görünür.
  • Dünya Güneş ile Ay’ın arasındadır.

SON DÖRDÜN

  • Dolunay evresinden bir hafta sonra görülür.
  • Ay’ın Dünya’dan görülen parlak yüzeyi sol tarafıdır.
  • Ters “D” harfine benzer.

AY’IN ARA EVRELERİ

HİLAL

Yeni Ay ile İlk Dördün evreleri arasında görülür. Ters C harfine benzer.

ŞİŞKİN AY

İlk Dördün ile Dolunay evreleri arasında görülür.

ŞİŞKİN AY

Dolunay ile Son Dördün evreleri arasında görülür.

HİLAL

Son Dördün ile Yeni Ay evreleri arasında görülür. C harfine benzer.

AYIN EVRELERİ GİF – Döndü Topkaya

5.Sınıf Ayın Hareketleri Ve Evreleri Konu Özeti


 ---<span class="has-inline-color has-white-color">Döndü TOPKAYA</span>
Döndü TOPKAYA

Fenozom’u takip edin!

Fenozom’u takip edin!

5.SINIF 1.ÜNİTE AY’IN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

5.Sınıf 1.Ünite Ayın Yapısı ve Özellikleri Konu Özeti

5.Sınıf 1.Ünite Ayın Yapısı ve Özellikleri Konu Özeti

AY’IN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

AY

NEDİR?

  • Dünya’mıza en yakın gök cismidir.
  • Dünya’mızın tek doğal uydusudur.

YAPISI VE ŞEKLİ NASILDIR?

  • Ay’ın şeklide Dünya ve Güneş gibi küreye benzer.
  • Dünya Ay’dan büyüktür. Dünya’yı bir futbol topu kadar düşünecek olursak Ay tenis topu kadar olur.
  • Yüzeyi toz tabakası ile kaplıdır.
  • Meteor denilen gök cisimlerinin çarpması sonucu oluşmuş büyük çukurlar vardır. Bunlara KRATER denir.
  • Ay yüzeyinde kayalıklar, vadiler, dağlar vardır.
  • Atmosferi yok denecek kadar incedir.

ÖZELLİKLERİ NELERDİR?

  • Ay bir ışık kaynağı değildir. Güneş’ten aldığı ışığı yansıttığı için parlak görünür.
  • Dünya’dan hem gündüz hem de gece gözlemlenebilir.
  • Ay’da meteorolojik olaylar görülmez.
  • Ay’da yaşam yoktur.

AY’DA ATMOSFER OLMAMASININ SONUÇLARI NELERDİR?

  • Rüzgar, yağış gibi hava olayları Ay’da görülmez.
  • Rüzgar ve yağış olmaması yüzeydeki toz tabakasının bozulmadan kalmasını sağlar.
  • Gece ile gündüz arasındaki sıcaklık farkı çok olur.

AY’DA YAŞAM OLMASI İÇİN NELERE İHTİYAÇ VARDIR?

  • Oksijen ve su olmalıdır.
  • Atmosfer biraz daha kalın olmalıdır çünkü atmosfer Güneş’ten gelen zararlı ışınları süzer.
  • Yer çekimi kuvveti biraz daha fazla olmalıdır.

UZAY İLE İLGİLİ “İLK-LER”

  • Dünya’nın ilk yapay uydusu Sputnik 1 uzaya gönderilen ilk araçtır. 4 Ekim 1957
  • Uzaya gönderilen ilk canlı Sputnik 2 ile gönderilen Laika isimli köpektir. 3 Kasım 1957
  • Uzaya giden ilk insan Vostok uzay aracı ile uzay yolculuğuna çıkan Yuri Gagarindir. 12 Nisan 1961
  • Ay’a ayak basan ilk insan Apollo 11 ile aya inen astronot Neil Armstrongdur. 16 Temmuz 1969

5.Sınıf 1.Ünite Ayın Yapısı ve Özellikleri Konu Özeti

 ---<span class="has-inline-color has-white-color">Döndü TOPKAYA</span>
Döndü TOPKAYA

Fenozom’u takip edin!

5.SINIF 1.ÜNİTE GÜNEŞ’İN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

5.Sınıf 1.Ünite Güneşin Yapısı ve Özellikleri Konu Özeti


5.Sınıf 1.Ünite Güneşin Yapısı ve Özellikleri Konu Özeti

GÜNEŞ’İN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

GÜNEŞ

NEDİR?

  • Dünya’mıza en yakın yıldızdır.
  • Kendi enerjisini kendisi üreten orta büyüklükte bir yıldızdır.

YAPISINDA NELER VAR?

  • %73 Hidrojen
  • %25 Helyum
  • %2 diğer elementler

NASIL ENERJİ ÜRETİR?

  • Güneş’te çok büyük patlamalar meydana gelmektedir. Bu patlamalar yapısındaki Hidrojenin Helyuma dönüşmesi ile olur. Bu esnada Güneş çok büyük miktarda enerji kazanır.

GÜNEŞ’İN ÖZELLİKLERİ

  • Güneş de Dünya gibi katmanlardan oluşur.
  • Güneş kendi etrafında döner. Galileo Galilei Güneş üzerinde bulunan lekelerin yer değiştirdiğini gözlemlemiş ve Güneş’in kendi etrafında döndüğünü söylemiştir.
  • Güneş yüzeyinde bazı bölgeler etrafına göre daha soğuktur ve Dünya’dan bakıldığında koyu renkte görünür. Bunlara Güneş lekeleri denir.
  • Güneş’e özel filtreli gözlükler veya filtreli araçlar dışında başka bir araçla(dürbün, mercek, teleskop, kamera vb.) veya çıplak gözle bakmak tehlikelidir.
  • Güneş’in Dünya’ya uzaklığı yaklaşık 150 milyon km’dir.
  • Güneş’in sıcaklığı yüzeyde 6000 0C ve içinde ise 15 milyon 0C ‘yi bulur.

GÜNEŞ DÜNYA VE AY’IN BÜYÜKLÜKLERİNİ KIYASLAYALIM

5.Sınıf 1.Ünite Güneşin Yapısı ve Özellikleri Konu Özeti

DÜNYA’DAN BAKINCA GÜNEŞ VE AY NEDEN AYNI BÜYÜKLÜKTE GÖRÜNÜR?

Dünya’dan bakılınca Güneş ve Ay nerdeyse aynı büyüklükte görünür. Bunun nedeni Güneş’in Dünya’mıza çok uzak iken(150 milyon km) Ay’ın Dünya’mıza Güneş’e göre yakın(384 bin km) olmasıdır. Uzaktaki cisimler daha küçük görünür.

5.Sınıf 1.Ünite Güneşin Yapısı ve Özellikleri Konu Özeti

5.Sınıf 1.Ünite Güneşin Yapısı ve Özellikleri Konu Özeti

 ---<span class="has-inline-color has-white-color">Döndü TOPKAYA</span>
Döndü TOPKAYA

Fenozom’u takip edin!

Fenozom’u takip edin!

6.SINIF GÜNEŞ VE AY TUTULMALARI

6.Sınıf 1.Ünite Güneş ve Ay Tutulması Konu Özeti

6.Sınıf 1.Ünite Güneş ve Ay Tutulması Konu Özeti

GÜNEŞ VE AY TUTULMALARI

A-GÜNEŞ TUTULMASI NEDİR?

Ay’ın dolanması esnasında Güneş ile Dünya arasına girmesi sonucu Güneş’in bir kısmının veya tamamının kararmasına GÜNEŞ TUTULMASI denir.

GÜNEŞ TUTULMASI NASIL OLUŞUR?

  • Bazı zamanlarda Güneş Dünya ve Ay aynı doğrultuda yer alır. Böyle zamanlarda Güneş ile Dünya’nın arasına giren Ay’ın gölgesi Dünya üzerinde belirli alanlara düşer.
  • Ay Güneş ışığının Dünya’ya gelmesini engeller ve birkaç kilometrelik alanda gölge oluşur.
  • Bu gölgede bulunan insanlar Güneş’i göremezler. Bu olaya TAM TUTULMA denir.
  • Gölgenin çevresinde kalan insanlar Güneş’in bir bölümünü karanlık görürler. Bu olaya PARÇALI TUTULMA denir.
GÜNEŞ TUTULMASI – Döndü Topkaya
  • Güneş tutulması Ay’ın yeniay evresinde gerçekleşir fakat her yeniay evresinde Güneş Tutulması gerçekleşmez.
  • Güneş Tutulması yılda en az iki en fazla beş defa gerçekleşebilmektedir.
  • Güneş tutulması esnasında GÜNEŞ-AY-DÜNYA sıralaması oluşur.
GÜNEŞ TUTULMASI

ÖNEMLİ BİLGİ: Güneş Tutulması esnasında Güneş’e doğrudan çıplak gözle bakmak tehlikelidir.

B-AY TUTULMASI NEDİR?

Ay’ın yörüngede dolanırken Dünya ve Güneş ile aynı doğrultuya geldiğinde Dünya’nın arka tarafında iken gölgede kalmasına AY TUTULMASI denir.

AY TUTULMASI
  • Güneş Dünya ve Ay aynı doğrultuda iken Ay Dünya’nın gölgesine girerse görünmez olur ve TAM TUTULMA gerçekleşir.
  • Eğer Ay’ın bir bölümü Dünya’nın gölgesine girerse PARÇALI TUTULMA gerçekleşir.
  • Ay tutulması ayın Dolunay evresinde gerçekleşir.Fakat her Dolunay evresinde Ay Tutulması gerçekleşmeyebilir.

TAM AY TUTULMASI

TAM AY TUTULMASI – Döndü Topkaya

PARÇALI AY TUTULMASI

PARÇALI AY TUTULMASI – Döndü Topkaya

6.Sınıf 1.Ünite Güneş ve Ay Tutulması Konu Özeti

 ---<span class="has-inline-color has-white-color">Döndü TOPKAYA</span>
Döndü TOPKAYA

Fenozom’u takip edin!

Fenozom’u takip edin!

6.SINIF 1.ÜNİTE GÜNEŞ SİSTEMİ

6.Sınıf 1.Ünite Güneş Sistemi Konu Özeti

6.Sınıf 1.Ünite Güneş Sistemi Konu Özeti

GÜNEŞ SİSTEMİ

GÜNEŞ SİSTEMİ NEDİR?

Güneş ile birlikte çevresinde dolanan gezegen, uydu, asteroid ve meteor gibi çeşitli gök cisimlerinden oluşan sisteme GÜNEŞ SİSTEMİ denir.

GEZEGEN

Bir Yıldızın yörüngesinde dolanan karasal veya gazsal yapıdaki kürelere denir.

UYDU

Gezegenlerinin etrafında dönen gök cisimleridir.

METEOR

Uzaydan Dünyanın atmosferine girerek sürtünme sonucu yanan taş parçalarına METEOR denir. Atmosferde tamamen yanmadan yeryüzüne ulaşan meteorlara GÖKTAŞI denir. Yere düştüğünde açılan çukura Göktaşı Çukuru denir. Atmosferden geçerken yanarak geçtiği için halk arasında kayan yıldız olarak bilinir.

ASTEROİD

Daha çok Mars ile Jüpiter arasında dolanan metal ve kaya parçalarıdır.

GÜNEŞ SİSTEMİNDEKİ GEZEGENLER

GÜNEŞ-MERKÜR-VENÜS-DÜNYA-MARS-JÜPİTER-SATÜRN-URANÜS-NEPTÜN

YAPILARINA GÖRE GEZEGENLER

İÇ GEZEGENLER

(KARASAL)

  • MERKÜR
  • VENÜS
  • DÜNYA
  • MARS

DIŞ GEZEGENLER

(GAZSAL)

  • JÜPİTER
  • SATÜRN
  • URANUS
  • NEPTÜN
GÜNEŞ SİSTEMİ – Döndü Topkaya

GÜNEŞ SİSTEMİNDEKİ GEZEGENLERİN ÖZELLİKLERİ

MERKÜR

  • Güneş’e en yakın ve aynı zamanda en küçük gezegendir.
  • Çapı Dünya çapının %35’i kadardır.
  • Yüzey sıcaklığı 350 0C’ ye ulaşabilmektedir.
  • Uydu ve halkası yoktur.
  • Karasal yapıdadır.
  • İç gezegendir.

VENÜS

  • Güneş’e en yakın ikinci gezegendir.
  • Çapı Dünyanın çapının %95’i kadardır.
  • Yüzey sıcaklığı 460 0C’ye ulaşabilmektedir.
  • Uydusu ve halkası yoktur.
  • Halk arasında Çoban Yıldızı olarak bilinir.
  • Karasal yapıdadır.
  • İç gezegendir.

DÜNYA

  • Günes’e yakınlık olarak üçüncü sıradadır.
  • Canlı yaşamının olduğu bilinen tek gezegendir.
  • Yüzey sıcaklığı canlı yaşamı için uygundur.
  • Bir tane uydusu vardır.(Ay)
  • Halkası yoktur.
  • Karasal yapıdadır.
  • İç gezegendir.

MARS

  • Güneş’e en yakın dördüncü gezegendir.
  • Çapı Dünya’nın çapının yaklaşık %50 ‘si kadardır.
  • Yüzey sıcaklığı -140 0C ‘ye ulaşabilmektedir.
  • İki tane doğal uydusu vardır.( Phobos ve Deimos)
  • Halkası yoktur.
  • Halk arasında “Kızıl Gezegen” olarak bilinir.
  • Karasal yapıdadır.
  • İç gezegendir.

JÜPİTER

  • Güneş’e uzaklık olarak beşinci sırada yer alır.
  • Güneş sistemindeki en büyük gezegendir.
  • “Dev Gezegen” olarak bilinir.
  • Yüzey sıcaklığı -110 0C’ye ulaşabilmektedir.
  • Bilinen 79 doğal uydusu vardır.(Bazıları; Europa, Callisto, Io, Ganimede)
  • İnce bir halkası vardır.
  • Gazsal yapıdadır.
  • Dış gezegendir.
  • Üzerinde bulunan büyük kırmızı leke devasa bir fırtınadır.

SATÜRN

  • Güneş’e uzaklık olarak altıncı gezegendir.
  • Çapı Dünya’nın çapının yaklaşık 10 katıdır.
  • Yüzey sıcaklığı -140 0C’ye ulaşabilmektedir.
  • Günümüz itibariyle bilinen 82 uydusu vardır. (Tethys, Dione, Rhea, Titan, Lapetus..)
  • Halk arasında “Halkalı Gezegen” olarak bilinir.
  • Gazsal yapıdadır.
  • Dış gezegendir.

URANÜS

  • Güneş’e uzaklık olarak yedinci sıradadır.
  • Çapı Dünya’nın çapının yaklaşık dört katıdır.
  • Yüzey sıcaklığı -195 0C ‘ye ulaşabilmektedir.
  • Günümüzde bilinen 27 doğal uydusu vardır.(Miranda, Ariel, Oberon, Titania…)
  • Halkası vardır.
  • Güneş sisteminde yatay olarak dönen tek gezegendir.

NEPTÜN

  • Güneş’e en uzak gezegendir.
  • Çapı Dünya’nın çapının yaklaşık 4 katıdır.
  • Yüzey sıcaklığı -215 0C ‘ye ulaşabilmektedir.
  • Günümüzde bilinen 14 uydusu vardır.(Nereid, Proteus, Triton…)
  • Halkası vardır. Uranüs’ün ikizi olarak bilinir.
  • Gazsal yapıdadır.
  • Dış gezegendir.
  • Yüzeyinde bulunan metan gazı mavi rengini verir.

GEZEGENLERİN BÜYÜKTEN KÜÇÜĞE SIRALAMASI

GÜNEŞ SİSTEMİMİZ – Döndü Topkaya

6.Sınıf 1.Ünite Güneş Sistemi Konu Özeti


 ---<span class="has-inline-color has-white-color">Döndü TOPKAYA</span>
Döndü TOPKAYA

Fenozom’u takip edin!

Fenozom’u takip edin !

GÜNEŞİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ TEST ÇÖZ

Fen Bilimleri Test

Güneş’in Yapısı ve Özellikleri Online Test

5.SINIF GÜNEŞ'İN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ 19 Ekim 2021  TEST ÇÖZMEYE BAŞLAYABİLİRSİNİZ.-BAŞARILAR!

AD veya TAKMA AD

!!! Bu test MEB’in yayınlamış olduğu soru kaynakları kullanılarak hazırlanmıştır.


 ---<span class="has-inline-color has-white-color">Döndü TOPKAYA</span>
Döndü TOPKAYA

Fenozom’u takip edin!

Fenozom’u takip edin!

8.SINIF 1.ÜNİTE MEVSİMLERİN OLUŞUMU

Fen Bilimleri 8.Sınıf 1.Ünite Mevsimlerin Oluşumu Konu Özeti

8.Sınıf 1.Ünite Mevsimlerin Oluşumu Konu Özeti

MEVSİMLERİN OLUŞUMU

MEVSİMLER NASIL OLUŞUR?

Mevsimlerin oluşumunda 2 temel olay etkilidir.

  1. Dünya’nın Güneş etrafında dolanma hareketi yapması
  2. Dünya’nın ekseninin 23 derece 27 dakika eğik olması

NOT !

Mevsimlerin oluşumunda Dünya’nın Güneş’e yaklaşması veya uzaklaşmasının etkili olduğu düşünülür. Bilinenin aksine Dünya’nın Güneş’e en yakın olduğu Ocak ayında kuzey yarım kürede kış yaşanırken, en uzak olduğu Temmuz ayında yaz mevsimi yaşanmaktadır. Bu durumda Güneş’e olan mesafenin mevsimlerin oluşumunda etkili olmadığını net bir şekilde görmekteyiz.

1-DÜNYA’NIN GÜNEŞ ETRAFINDA DOLANMA HAREKETİ

Dünya Güneş etrafında belirli bir yörüngede dolanır. Bu yörünge de dolanırken sürekli konumu değişir. Güneş ışığının Dünya üzerinde dik olarak geldiği bölgeler bu şekilde değişiklik göstermiş olur. Eğer Dünya dolanma hareketi yapmamış olsaydı Güneş ışınları hep aynı bölgeye dik olarak gelecek ve o bölgede hep aynı mevsim yaşanmış olacaktı.

2-DÜNYA’NIN EKSEN EĞİKLİĞİ

Resim 1

Dünya’nın ekseni 230 27” (23 derece 27 dakika) eğiktir. Bu eğiklikten dolayı Güneş etrafında dolanırken Güneş ışınlarının dik geldiği bölgeler sürekli değişiklik gösterir. Dünya Kuzey ve Güney yarım küre olmak üzere iki yarım küreden oluşur. Dünya Resim 1’deki konumdayken Güneş ışınları Güney yarım küreye dik gelir. Resim 2′ deki konuma geldiğinde ise Güneş ışınları Kuzey yarım küreye dik gelir. Eksen eğikliği olmasaydı bütün konumlarda Güneş ışınları Kuzey ve Güney yarım küreye eşit şekilde dağılırdı. Bu da Dünya’nın her yerinde değişmeyen tek mevsim yaşanmasına neden olurdu.

Resim 2
EKSEN EĞİKLİĞİ
EKSEN EĞİK OLMASAYDI

DÜNYANIN EKSEN EĞİKLİĞİ – Döndü Topkaya

21 HAZİRAN

  • Güneş ışınları Kuzey Yarım Küre’ de YENGEÇ DÖNENCESİ’ ne dik olarak gelir. Güneş ışınlarının öğle vakti dik olarak geldiği enleme Yengeç Dönencesi denir.
  • Kuzey Yarım Kürede Yaz , Güney Yarım Kürede Kış başlangıcıdır.
  • Kuzey Yarım Kürede en uzun gündüz yaşanır ve bu tarihten sonra gündüz süreleri kısalmaya başlar.
  • Güney Yarım Kürede en uzun gece yaşanır ve bu tarihten sonra geceler kısalmaya başlar.
  • Dünya üzerinde herhangi bir noktadan Kuzeye doğru gidildikçe gündüz süresi uzar.
Fen Bilimleri 8.Sınıf 1.Ünite Konu Özeti

8.SINIF FEN BİLİMLERİ MEVSİMLER KONU ÖZETİ

21 ARALIK

  • Güneş ışınları Güney Yarım Küre’ye dik gelir.
  • Güney Yarım Küre’de öğle vakti Güneş ışınlarının dik olarak geldiği enleme OĞLAK DÖNENCESİ denir.
  • Bu tarihten itibaren Güney Yarım Küre’de Yaz, Kuzey Yarım Küre’de Kış yaşanır.
  • Güney Yarım Küre’de en uzun gündüz , Kuzey Yarım Küre’de en uzun gece yaşanır. Bu tarihten itibaren Kuzey Yarım Küre’de geceler, Güney Yarım Küre’de gündüzler kısalmaya başlar.
  • Bu tarihte Dünyanın herhangi bir yerinden Güneye doğru gidildikçe gündüzler uzar.

21 MART

  • Güneş ışınları öğle vakti EKVATOR’ a dik gelir.
  • Dünyanın her yerinde gece-gündüz eşitliği ( EKİNOKS) yaşanır.
  • Bu tarihten itibaren Kuzey Yarım Küre’ de İlkbahar, Güney Yarım Küre’de Sonbahar yaşanır.
  • Kuzey Kutup Noktasında 6 aylık gündüz , Güney Kutup Noktasında 6 aylık gece başlar.
8.Sınıf 1.Ünite Mevsimler ve İklim Konu Özeti
21 MART

8.SINIF FEN BİLİMLERİ MEVSİMLER

23 EYLÜL

  • Güneş ışınları öğle vakti EKVATOR’ a dik gelir.
  • Dünyanın her yerinde gece-gündüz eşitliği ( EKİNOKS) yaşanır.
  • Bu tarihten itibaren Kuzey Yarım Küre’ de Sonbahar, Güney Yarım Küre’de İlkbahar yaşanır.
  • Güney Kutup Noktasında 6 aylık gündüz , Kuzey Kutup Noktasında 6 aylık gece başlar.

MEVSİMLERİN OLUŞUMU

NOT !

Ekvator  Güneş ışınlarını yılda iki kez tam dik açı ile alır. (21 Mart ve 23 Eylül). Diğer günlerde ise dike yakın açı ile alır. Buna rağmen üzerinde gece ve gündüz süreleri her gün eşittir. Ekvator üzerindeki yerlerde yıl boyunca gece ve gündüz süreleri eşittir.

Işınların bir yüzeye dik olarak gelmesi birim yüzeye düşen ışın miktarının fazla olmasına sebep olur. Dünya yüzeyinde ışınların dik geldiği bölgede birim yüzeye düşen ışın miktarı fazla olur ve yaz mevsimi yaşanır.

8.Sınıf 1.Ünite Mevsimlerin Oluşumu Konu Özeti

 ---<span class="has-inline-color has-white-color">Döndü TOPKAYA</span>
Döndü TOPKAYA

Fenozom’u takip edin!

Fenozom’u takip edin!